Wuji: Niet zomaar staan

Zonder stabiliteit kan men geen rust kennen. Onze huidige tijd loopt over van de onrust en onzekerheid en dus zijn meer mensen dan ooit op zoek naar vaste grond. In deze zoektocht raakt men vaak verder en verder verwijderd van zichzelf en dus ook van het lichaam. Men geraakt letterlijk buiten zichzelf en wordt afhankelijk van prikkels die van buitenaf komen.

Op het pad van Terugkeer, Dao Fu, dat zijn inspiratie ontleent van Tao en de Yi Jing, is het belangrijk dat je terug naar binnen leert gaan. Ook daar is een hele wereld die leeft en die aandacht nodig heeft, maar helaas grotendeels vergeten werd. Maar hoe begin je hier best aan?

Het begint allemaal met hoe we staan. Zonder een stabiele houding van het lichaam, kan de geest niet tot rust komen. Door veel te veel uren op stoelen te zitten van jongs af is dit lang niet evident. Daarenboven zorgen allerlei opgebouwde spanningen in de spieren, organen en andere weefsels (zoals fascia) ervoor dat we niet zomaar te kiezen hebben hoe we staan.

Met enkele aanwijzingen, kan men echter beginnen te oefenen om dagelijks een stabiele positie in te nemen zodat het lichaam vanzelf spanningen loslaat en een heilzame houding gaat aannemen. Door middel van deze dagelijkse disciplinering waarin men de duurtijd steeds langer maakt, wordt men tegelijkertijd bevrijd van de nood aan externe prikkels. De vrijheid die men zo verkrijgt, is dat de geest gesterkt wordt en niet voortdurend op zoek hoeft te gaan naar buiten om zich goed te voelen.

Een vaak toegepast beginpositie is wat men Wuji noemt. “Wu” betekent niets of geen, en “ji” duidt op extremen. Dit wil zeggen: een positie waarin men geen extremen heeft, of een positie van Leegte. Er bestaan nogal wat uitvoerige uiteenzettingen over hoe men precies moet staan in deze Wuji. Hoewel ze in grote lijnen allemaal hetzelfde zeggen, spreken allerlei aanbevelingen in de details elkaar tegen. Dit zorgt uiteraard voor verwarring. Hierin ontmoet men wederom de spanning tussen de verschillende technieken en methodes van diverse leermeesters en scholen. Daarom beveel ik aan om de Qi Gong oefeningen op de eerste plaats te verankeren in de filosofie van Tao waarin men zich in de eerste plaats openstelt voor de wijsheid die via natuurlijke weg naar ons toekomt. Het lichaam zelf hoort hier ook bij. Omdat onze lichamen geen machines zijn, gelden er bepaalde principes maar geen vastomlijnde instructies die onveranderlijk door iedereen gekopieerd moeten worden.

Vergeet daarom deze raadgeving niet: experimenteer zelf en leer uit hetgeen je zelf kan voelen. Laat de natuur de ware leermeester zijn!

De Wuji positie in de prent hierboven toont reeds een specifieke toepassing genaamd Zhan Zhuang, ook wel “staan als een boom” genoemd. Hierop kunnen we ingaan in een volgende post. Voor nu zal het volstaan om of de armen los naast het lichaam te laten hangen (met een kleine ruimte onder de oksels).

Verdere aanbevelingen die ik maak voor een beginner zijn volgende:

• plaats de voeten parallel ongeveer op schouderbreedte
• probeer je gewicht gelijk te verdelen over je voeten (nadien kan je proberen Leverpunt 3 als middelpunt te nemen)
• je knieën buigen zachtjes en zijn los (overdreven op de prent)
• je kin wijst lichtjes naar beneden waardoor de kruin van je hoofd iets naar boven getild wordt en hierdoor recht je ruggengraat zich
• je heupen en staartbeen niet naar achteren laten uitsteken en zachtjes naar voren kantelen zonder te forceren (oefen dit elke dag in de spiegel in je alledaagse houding zodat het een reflex wordt)
• de ogen half dicht (mijn aanbeveling)
• de schouders ontspannen laten hangen
• ook je polsen niet opspannen en losjes houden
• rustig en natuurlijk ademhalen

Deze basishouding en de principes ervan komen terug in zowat elke oefening. Het is in deze eenvoud dat een belangrijk fundament ligt waarop elke Qi Gong beoefenaar, beginner of ervaren, blijft bouwen. Door juist te leren staan, kunnen allerlei blokkades in het lichaam zich vanzelf beginnen oplossen. Hoewel er aan de buitenkant niets gebeurt, zorgt het stilstaan ervoor dat er binnenin een beweging op gang komt die met bewegende oefeningen niet mogelijk is. Dit is zoals een boom die ook schijnbaar volledig stilstaat terwijl de innerlijke beweging, waarin sappen doorheen de stam, wortels en takken stromen, aan het oog onttrokken is. De geest zelf wint door middel van deze staande oefening hierdoor aan wilskracht, doorzettingsvermogen en kalmte. Omdat de geest steeds afleiding opzoekt of over zich heen krijgt, is het goed om je aandacht op iets te richten. De lage Dan Tien, het energiecentrum net onder de navel, wordt hiervoor vaak gebruikt. Hier zal je ook de meeste Qi die je opneemt gaan opslaan.

Er valt heel wat te zeggen over wat men hiermee wil of kan bereiken, maar het is nog belangrijker dat men zelf regelmatig (liefst dagelijks) oefent om zelf ervaringen op te doen. Men kan elke Qi Gong sessie beginnen met eerst een aantal minuten in Wuji te staan om lichaam en geest in stabiliteit en openheid te brengen.